کتاب کم عمق ها

اثر نیکلاس کار از انتشارات مازیار - مترجم: امیر سپهرام-ادبیات معاصر

این کتاب ترجمه‌ای است از اثر زیر:
The Shallows, What the Internet is doing to our brains, 2012, by Nicholas Carr

بخش‌هایی خلاصه شده از متن کم‌عمق‌ها:

... در مغز کتاب‌خوانان ناحیه‌هایی اختصاصی برای رمزگشایی سریع متن ایجاد می‌شود. این نواحی «چنان سیم‌بندی شده‌اند که نماینده اطلاعات بصری، آواشناختی و دستور زبانی مهم باشند و بتوانند این اطلاعات را با سرعت برق‌آسایی بازیابی کنند.» برای مثال در قشر بینایی مغز «کلاژی واقعی» از تشکل‌های نورونی‌ای تشکیل می‌شود که وظیفه‌‌شان این است که در کسری از میلی‌ثانیه «تصویر بصری حروف، الگوی حروف و کلمات» را شناسایی کنند. مغز، با زبردست‌تر شدن در رمزگشایی متن و تبدیل آن از یک فعالیت حل مساله طاقت‌فرسا به فرآیندی که در اساس خودکار انجام می‌شود، می‌تواند منابع بیشتری را به تفسیر معنا اختصاص بدهد. در نتیجه، آن چه امروزه مطالعه عمیق (ژرف‌خوانی) می‌خوانیم ممکن می‌شود. ...

... جیکوب نیلسن، در سال ۲۰۰۶، دست به آزمایشی بر روی ردگیری چشم وب‌گردان زد. او از ۲۳۲ نفر خواست که دوربین کوچکی را سرشان کنند. کار این دوربین تعقیب حرکات چشم افراد در زمان مطالعه صفحات متن بود. وی دریافت که تقریبا هیچ یک از شرکت‌کنندگان متن برخط را به صورت سنتیِ خط‌به‌خط - مثل مطالعه یک صفحه از کتاب‌ - نمی‌خواندند. بیشترشان، انگار به سرعت سرشیر متن را می‌گرفتند و چشم‌شان با الگویی تا حدودی شبیه به حرف F روی صفحه حرکت می‌کرد. در آغاز، سر تا ته دو سه خط اول را از نظر می‌گذراندند، بعد چشم‌شان کمی پایین می‌آمد و چند خط دیگر را تقریبا تا نصف می‌خواندند. سپس می‌گذاشتند که چشم‌شان به سرعت به سمت چپ پایین صفحه بلغزد. ...

... در بخشی از یک مطالعه پنج‌ساله، یک تیم تحقیقاتی به بررسی سوابق روی کامپیوترها پرداختند که رفتار بازدیدکنندگان از دو وب‌سایت تحقیقاتی محبوب را مستند می‌کرد. هر دو سایت دسترسی به مقالات نشریات و کتاب‌های الکترونیکی را برای کاربران فراهم می‌کردند. محققان دریافتند که کاربران این وب‌سایت‌ها مشخصا رفتاری به صورت یک فعالیت سطحی‌خوانی از خود نشان می‌دهند؛ به طوری که از یک منبع به دیگری می‌جهند و به ندرت به منبعی که قبلا دیده‌ بودند، برمی‌گردند. اغلب، یک یا دو صفحه از مطلبی را می‌خوانند و بعد بیرون می‌پرند و سراغ منبع دیگری می‌روند. ...

... حال زمان پرسش حیاتی فرا رسیده است: دانش، در مورد تاثیر واقعی‌ای که استفاده از اینترنت بر شیوه کارکرد ذهن ما می‌گذارد، چه حرفی برای گفتن دارد؟ شکی نیست که این سوال موضوع پژوهش‌های بسیاری در سال‌های آینده خواهد بود. همین الان هم چیزهای زیادی می‌دانیم یا می‌توانیم حدس بزنیم. اما، اخبار نگران کننده‌تر از آنی است که گمان می‌کرده‌ام. ده‌ها پژوهش صورت‌گرفته توسط روان‌شناسان، عصب‌زیست‌شناسان، مدرسان و طراحان وب، همگی به نتیجه مشابهی رسیده‌اند: وقتی برخط می‌شویم، وارد محیطی شده‌ایم که تشویق به مطالعه سرسری، تفکر عجولانه و بی‌حواس و یادگیری سطحی می‌کند. هر چند، در گشت‌وگذار در اینترنت هم می‌توان ژرف‌خوانی کرد، همان طور که کتاب را هم می‌توان سطحی خواند، اما، ژرف‌اندیشی شیوه‌ای نیست که این فناوری کسی را به آن ترغیب کند. ...


خرید کتاب کم عمق ها
جستجوی کتاب کم عمق ها در گودریدز

معرفی کتاب کم عمق ها از نگاه کاربران
زمانی افلاطون از زبان سقراط داستانی را نقل می‌کند از دیدار تحوت، خدای الفبا، با شاه مصری تاموس. تاموس به شدت به الفبا می‌تازد و آن را نشانه‌ی بی‌خردی می‌داند و عامل ضعف حافظه و هوش. دست بر قضا معلوم شد که اتفاقاً برعکس کتاب‌ها خیلی خوب به گسترش فهم بشر کمک می‌کنند. سال‌ها بعد، پس از انتشار گسترده‌ی روزنامه‌ها و بعد از اختراع گرامافون بعضی گمان کردند که پایان کتاب نزدیک است، کتاب‌های نسل‌های بعد صوتی خواهد بود! پیش‌بینی نابجایی بود. و اکنون ظهور کامپیوتر و به تبع آن وب جهان‌گستر. آیا نویسنده‌ی کتاب هم مثل همتایان پیشین خود منفی‌بافی می‌کند؟ آیا او که خود هم اعتراف می‌کند دوری از فناوری‌های نوین و سایت‌ها برایش دشوار است به بیراهه رفته؟
من که فکر نمی‌کنم!
بعد از شش فصل مقدمه‌ی طولانی ولی جالب، استدلال‌های علمی کتاب در فصل هفتم رو می‌شود.
پس اثر خوب و بد اینترنت روی مغز چیست؟ چرا ماشین‌حساب به مغز کمک می‌کند ولی اینترنت می‌تواند مضر باشد؟ کلید در دستان حافظه‌ی در حال کار یا کوتاه‌مدت انسان است! در حقیقت مفهومی در علم وجود دارد به نام cognitive load. این بار شناختی همان بار حافظه‌ی در حال کار است. عیب این حافظه برخلاف حافظه‌ی بلند مدت محدودبودن شدید آن است. حالا هرچه این بار بیشتر شود احتمال اینکه اطلاعات به اصطلاح سرریز شود و اطلاعات جدید با اطلاعات قبلی ترکیب نشود بیشتر می‌گردد. و اینجاست که تفاوت ماشین‌حساب و اینترنت مشخص می‌شود. ماشین‌حساب بار اضافی یکسری عملیات بی معنی ریاضی را از حافظه‌ی در حال کار می‌گیرد و فضای بیشتری به وجود می‌آورد ولی اینترنت این بار را با محرک‌های زیاد و بی‌ربط و با مولتی تسکینگ نابجا پر می‌کند.

سؤال مهم دیگری کتاب در فصل هشتم بررسی می‌کند این است که آیا درست است که از وب به عنوان هارددیسک اکسترنال مغز استفاده کنیم؟ نه! حافظه‌ی بلند مدت بی‌نهایت است و منعطف. کتاب می‌گوید از آنجا که حافظه‌های ماشینی فعلی تفاوت‌های قابل ملاحظه‌ای با ذهن آدمی دارد و چون ذهن آدمی منعطف و بی‌نهایت است اصلاً درست نیست که کامل به حافظه‌ی بیرونی اتکا کنیم.



مشاهده لینک اصلی
گاهاً مطالب خوب و تأمل‌برانگیزی داشت مثل تنبل شدن ذهن به واسطه‌ی دنیای اینترنت و به حافظه رجوع نکردن بخاطر سریع و در دسترس بودن اطلاعات، اما برای من خیلی از توضیحات مثل گوگل و عملکردش و یه‌سری آزمایش‌های علمی متفرقه بودن و حس دور شدن از اصل مطلب رو داشتم. به عبارتی کل کتاب رو می‌شد توی جمله‌ی «هرگز نشه فراموش، اینترنت اضافی خاموش» خلاصه کرد.

مشاهده لینک اصلی
کتاب های مرتبط با - کتاب کم عمق ها


 کتاب شیر سیاه
 کتاب تاریکی همچون رویا
 کتاب مرگ نور
 کتاب دروغ های کوچک بزرگ
 کتاب جشنی برای کلاغ ها
 کتاب آخرین رز کشمیری